គន្លឹះសំខាន់ៗដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាពតាមអនឡាញ (Top tips to stay safe online) - ភាសាខ្មែរ (Khmer)

មធ្យោបាយងាយស្រួលបំផុតមួយដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាពតាមអនឡាញគឺបង្កើតពាក្យសម្ងាត់រឹងមាំ។ ពាក្យសម្ងាត់ដែលវែង ប្លែក និងចៃដន្យ កំពុងធ្វើឱ្យឧក្រិដ្ឋជនតាមអ៊ីនធឺណិតប្រឈមក្នុងការលួចចូល។

ដើម្បីបង្កើតពាក្យសម្ងាត់រឹងមាំ យើងសូមណែនាំ៖

• ដោយប្រើឃ្លាសម្ងាត់ (ប្រភេទនៃពាក្យសម្ងាត់ដែលបង្កើតឡើងដោយពាក្យចៃដន្យ 4 ឬច្រើន)
• ដោយប្រើពាក្យសម្ងាត់ថ្មីសម្រាប់គណនីនីមួយៗ
• បង្កើតពាក្យសម្ងាត់របស់អ្នកដែលពិបាកទាយ

វាក៏សំខាន់ផងដែរក្នុងការរក្សាទុកពាក្យសម្ងាត់របស់អ្នកឱ្យមានសុវត្ថិភាព។ ពិចារណាប្រើកម្មវិធីគ្រប់គ្រងពាក្យសម្ងាត់ ដែលជាកម្មវិធីដែលរក្សាពាក្យសម្ងាត់របស់អ្នកឱ្យមានសុវត្ថិភាព និងងាយស្រួលក្នុងការចូលប្រើ។

ចង់ស្វែងយល់បន្ថែមទេ? សូមអានការណែនាំ អំពីការបង្កើតពាក្យសម្ងាត់រឹងមាំ របស់យើង។

មធ្យោបាយជាក់ស្តែងក្នុងការបន្ថែមស្រទាប់សន្តិសុខបន្ថែមទៀតទៅក្នុងគណនីរបស់អ្នកគឺត្រូវដំឡើងការផ្ទៀងផ្ទាត់ពហុកត្តា (MFA) នៅលើគណនីអនឡាញរបស់អ្នក។

MFA ដំណើរការដោយស្នើសុំឱ្យអ្នកផ្ទៀងផ្ទាត់ (ឬបញ្ជាក់) តាមវិធី 2 ឬច្រើនដែលអ្នកជាម្ចាស់ពិតប្រាកដនៃគណនីអនឡាញ។

មានវិធីជាច្រើនដែលអ្នកអាចបញ្ជាក់ថាគណនីរបស់អ្នកពិតជារបស់អ្នកមែន។ អ្នក​អាច៖

• បញ្ចូលពាក្យសម្ងាត់ ឃ្លាសម្ងាត់ ឬលេខសម្ងាត់ (PIN) របស់អ្នក។ នេះគឺជាកត្តាផ្ទៀងផ្ទាត់ស្តង់ដារនៅលើគណនីភាគច្រើន។ ការប្រើពាក្យសម្ងាត់តែឯកឯងត្រូវបានគេហៅថា 'ការផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយកត្តាតែមួយ'។
• ទទួលបានលេខកូដចៃដន្យដែលអ្នកត្រូវបញ្ចូល ដើម្បីចូលប្រើគណនីអនឡាញរបស់អ្នក។ ពេលខ្លះគេហៅថា 'ពាក្យសម្ងាត់ប្រើតែមួយដង' ឬ 'កូដ PIN ប្រើតែមួយដង' (OTP)។ អ្នកអាចជ្រើសរើសទទួលវាតាមរយៈសារជាអក្សរ (SMS) អ៊ីមែល កាតឆ្លាតវៃ និមិត្តសញ្ញារូបវន្ត ឬកម្មវិធីផ្ទៀងផ្ទាត់ (កម្មវិធី)។
• ប្រើប្រាស់ជីវមាត្រ។ ឧទាហរណ៍ អ្នកអាចស្គេនស្នាមម្រាមដៃ ឬកែវភ្នែក (ភ្នែក) ឬប្រើប្រាស់ការសម្គាល់មុខ ឬសំឡេង។

វាត្រូវបានណែនាំយ៉ាងខ្លាំងឱ្យអ្នកចំណាយពេលដើម្បីរៀបចំ MFA។

ចង់ស្វែងយល់បន្ថែមទេ? អានការណែនាំអំពី បើកការផ្ទៀងផ្ទាត់ពហុកត្តា (MFA) របស់យើង។

តើអ្នកមិនអើពើនឹងការជំរុញឱ្យធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពឧបករណ៍របស់អ្នកទេ?

វាមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពឧបករណ៍របស់អ្នក ពីព្រោះការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពគឺដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យមានការជួសជុលភាពទន់ខ្សោយ ឬភាពងាយរងគ្រោះនៅក្នុងសុហ្វវែរបស់ឧបករណ៍។ ប្រសិនបើអ្នកមិនធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពឧបករណ៍របស់អ្នកទេ វាកាន់តែងាយស្រួលសម្រាប់ឧក្រិដ្ឋជនតាមអ៊ីនធឺណិតក្នុងការចូលទៅក្នុងឧបករណ៍របស់អ្នក។

ចង់ស្វែងយល់បន្ថែមទេ? សូមអានការណែនាំអំពី ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពឧបករណ៍របស់អ្នក។

ការឆបោកតាមអនឡាញកំពុងក្លាយជាកន្លែងទូទៅកាន់តែកើនឡើង។

យើងប្រហែលជាគិតថា ពួកយើងនឹងមិនដែលធ្លាក់ក្នុងការឆបោកការនោះទេ ប៉ុន្តែទិន្នន័យចុងក្រោយបំផុតប្រាប់រឿងផ្សេងពីនេះ។ យោងតាម Scamwatch ពលរដ្ឋនៅរដ្ឋវិចថូរៀ បានខាតបង់ច្រើនជាង $110 លានដោយសារការឆបោកប្រាស់ក្នុងឆ្នាំ 2023។

នៅពេលនិយាយអំពីការការពារខ្លួនអ្នកពីការឆបោក ចំណេះដឹងគឺជាអំណាច។ ការដឹងពីទង់សម្គាល់ពណ៌ក្រហមអ្វីខ្លះដែលត្រូវឃ្លាំមើល នឹងជួយអ្នកឱ្យកំណត់អត្តសញ្ញាណការឆបោកនានា។

ចង់ស្វែងយល់បន្ថែមទេ? សូមអានការណែនាំអំពី រក្សាសុវត្ថិភាពពីការឆបោក និងការឆ បោកទិញទំនិញតាមអនឡាញរបស់យើង។

ប្រសិនបើអ្នកធ្លាប់បាត់រូបថត ឯកសារ ឬទិន្នន័យសំខាន់ៗផ្សេងទៀត អ្នកនឹងដឹងថាវាមហន្តរាយខ្លាំងប៉ុណ្ណា។

បន្ទាប់ពីវាកើតឡើង អ្នកប្រាថ្នាចង់បានវិធីខ្លះដែលអ្នកអាចទទួលបានទិន្នន័យរបស់អ្នកមកវិញ។

នោះហើយជាមូលហេតុដែលវាមានសារៈសំខាន់ក្នុងការចម្លងទុកទិន្នន័យរបស់អ្នកឱ្យបានទៀងទាត់។ ការចម្លងទុកទិន្នន័យរបស់អ្នកគឺជាមធ្យោបាយតែមួយគត់ដើម្បីការពារទិន្នន័យរបស់អ្នកពីការបាត់បង់ទិន្នន័យ។ ប្រសិនបើអ្នកបានចម្លងទុកទិន្នន័យរបស់អ្នក អ្នកនឹងនៅតែមានច្បាប់ចម្លងរបស់វា ទោះបីជាអ្នកលែងអាចចូលប្រើទិន្នន័យដើមនោះទៀតក៏ដោយ។

ការបាត់បង់ទិន្នន័យមិនកើតឡើងដោយសារកំហុសរបស់មនុស្សទេ (ដូចជាការបាត់បង់ឧបករណ៍របស់អ្នក)។ អ្នកក៏អាចបាត់បង់សិទ្ធិចូលប្រើទិន្នន័យរបស់អ្នកផងដែរ ប្រសិនបើអ្នកត្រូវបានកំណត់គោលដៅដោយការវាយប្រហារតាមអ៊ីនធឺណិត ឬទិន្នន័យរបស់អ្នកត្រូវបានប៉ះពាល់ដោយការបំពានទិន្នន័យ។

ចង់ស្វែងយល់បន្ថែមទេ? សូមអានការណែនាំរបស់យើងអំពី ការចម្លងទុកទិន្នន័យ និងឧបករណ៍របស់អ្នក និង ការលេចធ្លាយព័ត៌មាន និងការបំពានទិន្នន័យ។